W średniowiecznym palimpseście odkryto fragment zaginionego pierwszego katalogu gwiazd

19 października 2022, 17:28

Katalog Gwiazd Hipparchosa z Nikei jest pierwszym w dziejach ludzkości spisem koordynat wielu obiektów niebieskich. To słynne dzieło jest nam jednak nieznane, zaginęło. O jego istnieniu wiemy z przekazów, m.in. Klaudiusza Ptolemeusza (100 r. – 168 r.). Naukowcy z Francji i Wielkiej Brytanii donieśli właśnie o dokonaniu niezwykłego odkrycia. Jeden ze średniowiecznych palimpsestów z klasztoru św. Katarzyny na Półwyspie Synaj skrywa pod chrześcijańskim tekstem fragment Katalogu Hipparchosa.



Ślimak jak alga

28 listopada 2008, 01:04

Badacze z Uniwersytetu Maine rozwikłali zagadkę ślimaka zdolnego do... przeprowadzania fotosyntezy. Okazuje się, że jego niezwykłe umiejętności są możliwe dzięki wyrafinowanej "kradzieży".


Inteligentny bandaż wykrywa odleżyny, zanim staną się widoczne

17 marca 2015, 12:32

Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego opracowali bandaż z elastyczną elektroniką, który wykrywa uszkodzenia tkanek w wyniku odleżyn, zanim jeszcze są one widoczne dla ludzkiego oka.


Chińscy naukowcy pobili rekord bezprzewodowej synchronizacji zegarów atomowych

24 listopada 2022, 12:13

Naukowcy z Hefei poinformowali o bezprzewodowym przekazaniu informacji o czasie i częstotliwości zegara optycznego na odległość ponad 100 kilometrów. To zaś umożliwi synchronizowanie i monitorowanie optycznych zegarów atomowych tam, gdzie nie można ich połączyć za pomocą światłowodów. Nowa technika będzie miała olbrzymie znaczenie dla metrologii, nawigacji czy systemów pozycjonowania, a także dla poszukiwania ciemnej materii czy testowania teorii względności.


Gorzki smak życia

2 stycznia 2009, 12:13

Afrykanie ze strefy subsaharyjskiej o wiele lepiej wyczuwają smak gorzki niż Europejczycy i Azjaci. Wiele badań prowadzonych na Kenijczykach i Kameruńczykach ujawniło ogromne zróżnicowanie genu odpowiedzialnego za wyczuwanie goryczki.


Umiejętność wczucia się w innych przekłada się na popularność

15 kwietnia 2015, 11:40

Dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, które potrafią lepiej stwierdzić, co inni czują i myślą, są bardziej popularne wśród rówieśników.


Badania sugerują, że sok z minikiwi częściowo chroni palaczy przed nowotworami płuc

3 stycznia 2023, 13:35

Aktinidia ostrolistna (Actinidia arguta) to roślina z tej samej rodziny co aktinidia chińska, której owoce znamy jako kiwi. Aktidinia ostrolistna również wydaje owoce, tylko mniejsze – minikiwi. W Japonii są one znane pod nazwą sarunashi, a naukowcy z Uniwersytetu Okayama dowodzą, że sok z sarunashi może pomóc w zapobieganiu i powstrzymywaniu rozwoju nowotworów płuc.


Prosty sposób na zdrowie wcześniaków

19 stycznia 2009, 14:50

Lekarze z australijskiej Adelajdy opracowali nową metodę, która radykalnie poprawia rozwój umysłowy wcześniaków. Co ważne, terapia jest niezwykle tania i opiera się na podawaniu... zaledwie jednego składnika pokarmowego.


Francuzi twierdzą, że wyhodowali plemniki z komórek macierzystych

11 maja 2015, 12:21

Laboratorium Kallistem z Lyonu twierdzi, że pod koniec 2014 r. uzyskało ze spermatogoniów, komórek macierzystych plemników, w pełni funkcjonalne gamety. Jeśli się to potwierdzi, będzie można mówić o przełomie i wielkiej nadziei dla mężczyzn, którzy nie wytwarzają własnych komórek rozrodczych, czyli pacjentów z azoospermią niezwiązaną z niedrożnością nasieniowodów.


Egzotyczne przyprawy na dnie Bałtyku. Niezwykłe znalezisko na średniowiecznym okręcie króla

13 lutego 2023, 13:04

Gribshunden, okręt flagowy króla Danii Jana Oldenburga, który zatonął na Bałtyku w 1495 roku, jest jednym z najlepiej zachowanych późnośredniowiecznych wraków. Pierwsza ekspedycja badawcza na jednostkę miała miejsce w roku 2001, a dopiero w 2013 udało się okręt zidentyfikować. Podczas kolejnych badań odkrywano nowe niezwykle interesujące zabytki. Naukowcy poinformowali właśnie, że na pokładzie okrętu znaleźli... egzotyczne przyprawy.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk